کارشناسان می گویند برای اینکه از سالم بودن مواد غذایی اطمینان حاصل کنیم، همیشه نباید به برچسب های روی آنها که توضیحاتی در مورد تاریخ مصرف داده است، اطمینان کرد. اگرچه بعضی از مواد غذایی دارای چنین برچسب هایی هم نیستند.
سایر مواد خوراکی دیگری که دارای چنین توضیحاتی هستند هم ممکن است گاهی اوقات مصرف کننده را گیج و سرگردان کنند.
بیشتر مردم به محض اینکه درب قوطی کنسروها و موادغذایی را باز می کنند، نمی توانند تشخیص دهند که آیا آنها تازه و قابل مصرف هستند یا خیر.
بنابراین بسیار مهم است که بدانیم کدام یک از مواد غذایی و خوراکی به محض آنکه در یخچال قرار می گیرند، ماندگاری و طول عمر کمتری دارند و سریع تر فاسد می شوند. اگر مواد خوراکی که برای تهیه غذا در یخچال نگهداری می شوند، پس از گذشت یک مدت طولانی مورد مصرف قرار بگیرند، می توانند موجب فاسد شدن غذایی که ما مصرف می کنیم شوند و در نهایت خطرات و مشکلات بسیار جدی برای سلامت ما ایجاد می کنند.
بطری های حاوی آب میوه که مخصوص کودکان است از زمانی که درب آن باز می شود، به مدت یک تا سه روز در یخچال قابل استفاده و نگهداری هستند و تازه می مانند.
گوشت و سبزیجات تازه ای که برای کودکان تهیه می شود هم باید پس از یک تا دو روز نگهداری در داخل یخچال، دور ریخته شوند.
این یک اصل است: «هرگز غذای کودکان را بیشتر از سه روز در داخل یخچال نگهداری نکنید.» خطری که گاهی اوقات غذای کودکان را تهدید می کند این است که والدین ممکن است کودکان خود را با شیشه شیر غذا بدهند. با این عمل بزاق دهان که به شیشه منتقل می شود می تواند به رشد باکتری کمک کند (پس از آنکه که شیشه را مجددا به داخل یخچال می گذارند)
اگر شما بطری حاوی مواد غذایی کودک خود را بیشتر از یک بار مصرف می کنید، هر بار به مقدار کافی از آن برای کودک خود بردارید. با این عمل مجددا قاشق کثیف وارد بطری نمی گردد.

▪ نگهداری سس گوجه فرنگی در یخچال:

سس هایی که اساسا با گوجه فرنگی تهیه می شوند، به محض آنکه درب آنها باز می شود، تنها به مدت ۵روز در یخچال می توانند نگهداری شوند و تازه بمانند. نگهداری این نوع سس ها به دقت زیادی احتیاج دارد.
این نوع سس ها را نباید به مدت طولانی در یخچال نگه دارید تا کپک بزند. گاهی اوقات ممکن است شما پس از ۵روز، کپکی که بر روی سس ایجاد می شود را نبینید.
اما آن سس آن قدر کهنه شده است که دیگر قابل استفاده نخواهد بود. بعضی از کپک ها یا قارچ ها ایجاد سمومی می کنند که می توانند بسیار مضر باشند.
کپک ها در محیط های خیلی مرطوب رشد می کنند و عاملی که باعث گسترش و افزایش آنها می گردد، مقدار بیش از حد رطوبت است و پخت آنها نیز نمی تواند سموم آنها را نابود کند و از بین ببرد. بنابراین برای امنیت و سلامت بیشتر، بهتر است که آن را دور بریزید.

برای دانلود کلیک کنید

ابتدا باید به دقت مشخص شود که فساد ماده غذایی، در زمینه کیفی است و یا ناشی از میکروب های بیماری زا می باشد.
این دو نوع تغییر با هم متفاوت است که باید مصرف کننده آنها را بشناسد.
درصورت شناسایی مواد غذایی ضایع شده (به واسطه رشد میکروب ها) با کمک معیارهای ساده، این مواد لزوما دور ریخته می شود. این معیارها شامل این موارد می باشد:
حضور میکروب های بیماری زا که با چشم قابل رویت می باشند همانند کپک نان و نزدیکی زباله ها به ماده غذایی که سبب ایجاد آلودگی از طریق حیواناتی مثل سوسک، موش و… می شود.
درصورت وجود هریک از این دو حالت بالا ماده غذایی باید دور ریخته شود. همچنین در موارد زیر موادغذایی غیرقابل مصرف خواهندبود.
▪ بوی تند در ماده غذایی که اغلب ناشی از رشد میکروب ها می باشد. به طورمعمول بوی گندیدگی در مواد غذایی پروتئینی اتفاق می افتد که مانند بوی فاضلاب به مشام می رسد و این بو در ماهی گندیده نیز به مشام می رسد.
▪ لزج بودن سطح مواد غذایی، اغلب دراین حالت آثار رشد باکتری ها قابل رویت می باشد (البته زمانی که تعداد باکتری ها زیاد است)
▪ ممکن است مواد غذایی کپک زده طی دوران نگهداری (به ویژه در دمای اتاق) تولید سم نماید (البته یک نوع ژامبون خاص و یک نوع پنیر که به وسیله کپک مخصوص به خود رسیده می شوند، قابل خوردن هستند مانند پنیر رکفور یا پنیر آبی
▪ مواد غذایی کنسرو شده چنانچه حاوی گاز باشند (به بدنه قوطی صدمه رسیده و یا سر و ته قوطی برجسته، برآمده یا باد کرده باشد) تولید گاز در کنسروهای مواد غذایی اسیدی نشان دهنده واکنش شیمیایی و نه الزاما فساد غذایی، است.
▪ محلول های کلوئیدی (کدر) و بافت های نرم در مواد غذایی کنسرو شده بعد از دوران نگهداری می تواند دلیل رشد باکتری در ماده غذایی باشد.
▪ مدت زمان نگهداری ماده غذایی دربیشتر غذاهای فاسدشدنی در درجه حرارت مشخص، می تواند جهت مصرف یا عدم مصرف آن ماده غذایی راهنمایی کننده باشد. به عنوان مثال: چنانچه ماده غذایی به مدت ۳-۲ ساعت در ناحیه خطر (دمای بین ۱۰تا ۵۰ درجه سانتی گراد) نگهداری شده باشد، نمی تواند برای مصرف ایمن باشد، حتی اگر تغییرات ظاهری در ماده غذایی مشاهده نشود. برای تعداد زیادی از مواد غذایی به طور مشترک درجه حرارت ایمنی توصیه شده برای نگهداری حدود ۲یا کمتر از ۴ درجه سانتی گراد و یا ۶۰ درجه سانتی گراد و یا بالاتر توصیه می شود.
● تغییرات کیفی
چنانچه هر یک از مواد بالا جهت تخریب ماده غذایی ناشی از رشد میکروبی وجود نداشته باشد، مصرف کننده بدون نگرانی از ابتلا به بیماری می تواند آن را به مصرف برساند.
درجه حرارت توصیه شده برای نگهداری تمام مواد غذایی در یخچال ۴ درجه سانتی گراد می باشد. بنابراین باقیمانده ماده غذایی باید بلافاصله در یخچال قرار گیرد.
چنانچه درجه حرارت یخچال به میزان قابل قبول (۴ درجه سانتی گراد) نباشد، ممکن است تغییرات زیر در ماده غذایی رخ دهد.

برای دانلود کلیک کنید

وقتی فصل تابستان و زمان برداشت اغلب محصولات فرا می‌رسد متوجه می‌شویم بسیاری از سبزیجات آن‌قدر فراوان هستند که بیش از حد مصرف روزانه یا هفتگی ما هستند. در این هنگام است که تصمیم می‌گیریم اضافی آنها را منجمد کرده و برای مصرف فصول دیگر که در آنها سبزیجات زیادی در بازار یافت نمی‌شود و یا قیمت و کیفیت آنها قابل قیاس با فصل تابستان نیست ذخیره کنیم. آیا می‌دانید که هر نوع سبزی روش خاص خود را برای منجمد کردن دارد؟ تقریبا تمام سبزیجات خام را می‌توان در فریزر نگهداری کرد و ارزش غذایی آنها نیز از بین نخواهد رفت.
برای این کار مقدماتی لازم است. در زیر فهرستی از سبزیجات که به خوبی می‌توان آنها را منجمد کرد ملاحظه می‌‌ کنید و روش منجمد ساختن آنها نیز ذکر شده است.

۱) چغندر:

برای منجمد ساختن چغندر ابتدا آن را بپزید. چغندر را درسته بپزید و سر و ته آن را نگیرید زیرا برش دادن چغندر ، سبب می‌شود رنگ قرمز آن به هنگام پخت ، خارج و مزه آن تغییر کند. چغندر را می‌توان به روش‌های زیر پخت:
در آب جوش و بر روی گاز، در فر و در مایکروفر، برای پختن در آب، آن را می‌توانید در آب جوش بگذارید، طوری که آب روی آن را بپوشاند سپس حدود پنجاه دقیقه آن را روی حرارت قرار دهید. اگر چغندر بزرگ بود این زمان را بیشتر کنید. به منظور پختن در فر، فر را با حرارت ۱۵۰ درجه سانتی‌گراد گرم کنید. چغندرها را دانه دانه در کاغذ فویل بپیچید و بنا به نسبت درشتی و ریزی آن از یک تا سه ساعت در فر بگذارید و در طول این مدت یک‌بار آن را پشت و رو کنید. به هنگام استفاده از مایکروفر چغندر را در کاسه‌ای قرار دهید و دو قاشق آب در آن بریزید. مایکروفر را به مدت هشت تا ده دقیقه با قدرت حداکثر روشن کنید. در این مدت یک بار چغندر را پشت و رو کنید. وقتی چغندرها کاملا پخته شد آنها را برش دهید و بگذارید خنک شوند. سپس آنها را دانه‌دانه در کیسه فریزر و یا سلفون بپیچید. نام ماده غذایی و تاریخ شروع انجماد آن را روی بسته‌ها بنویسید و در فریزر قرار دهید. این چغندرها تا سه ماه خواص خود را کاملا حفظ خواهند کرد.

۲) بروکلی و انواع کلم‌ها:

کلم بروکلی را به اندازه دلخواه خرد کنید. سپس آنها را به مدت سه دقیقه در آب در حال جوش بریزید. کلم‌ها را آبکش کرده و یک دقیقه زیر آب سرد بگیرید. بعد آنها را کاملا خشک کنید و در کیسه فریزر قرار دهید. فراموش نکنید نام ماده غذایی و تاریخ شروع زمان انجماد را روی آنها بنویسید. کلم‌های شما سه ماه بدون هیچ صدمه‌ای باقی خواهند ماند.

۳) هویج :

سطح بیرونی هویج‌ها را با چاقوی تیز بتراشید و با آب سرد بشویید. بعد آنها را داخل آب در حال جوش قرار دهید. این عمل باید برای هویج‌های حلقه‌حلقه شده دو دقیقه و برای هویج‌های درسته پنج دقیقه طول بکشد. آنها را آبکش و به مدت یک دقیقه زیر جریان آب سرد بگیرید و هویج‌ها را خشک کنید. سپس آنها را در ظروف مخصوص یا کیسه فریزر قرار دهید و نام ماده غذایی و تاریخ شروع انجماد را روی آن بچسبانید. در این حالت هویج‌ها به مدت سه ماه بدون این‌که خواص خود را از دست بدهند سالم خواهند ماند.

۴) لوبیا سبز:

لوبیا سبز‌ها را با آب سرد بشویید و سر و ته آن را کوتاه کنید یا اگر مایل بودید آنها را به طول دو سانتی‌متر قطعه‌قطعه کنید سپس آنها را به مدت دو دقیقه در آب جوش قرار دهید و یک دقیقه زیر آب سرد نگه دارید. آنها را آبکش و با حوله تمیزی خشک کنید. سپس لوبیا سبزها را در کیسه فریزر قرار داده و زمان آغاز انجماد را روی بسته‌بندی‌ها قید کنید. زمان نگه‌داری این سبزیجات سه ماه است.سبزیجات دیگری که شبیه لوبیا سبز هستند نظیر نخود فرنگی و باقلا سبز را نیز می‌توانید به همین ترتیب برای انجماد آماده کنید.

برای دانلود کلیک کنید

منجمد کردن سبزی ها درست شبیه میوه ها می باشد، با این تفاوت که به آن شکر اضافه نمی کنیم. در عوض سبزی ها را قبل از اینکه داخل فریزر قرار گیرند در آب جوش قرار می دهیم. سبزی را باید برای مدت زمان خیلی کوتاه در آب جوش غوطه ور کنیم. این عمل باعث می شود آنزیم هایی که سبب تخریب محصول می شوند، غیرفعال شوند، از سویی (سبزی ها) با غوطه ور شدن در آب جوش، به صورت تازه حفظ می شوند. در ضمن برای جلوگیری از پخت سبزی در حین غوطه ور شدن در آب جوش، باید بعد از مدت زمان مشخصی سبزی را از آب جوش خارج نموده و به درون آب سرد فرو ببریم. همچنین هنگام بسته بندی سبزی ها باید فضای خالی (در ظرف) برای انجماد در نظر گرفت. حالا سبزی ها برای قرار گرفتن در فریزر آماده هستند.

● انجماد مارچوبه

مارچوبه ها را شسته و قسمت های سفت آن را جدا کنید. ساقه های کوچک آن را به مدت دو دقیقه در آب جوش قرار دهید. برای قسمت های بزرگ تر این عمل چهار دقیقه طول می کشد. سپس آن را با آب سرد خنک کرده و آبکش نمایید. هنگام بسته بندی مارچوبه ها، آن ها را به صورت یکی در میان (ابتدا و انتهای ساقه) قرار دهید. در ضمن بسته نیازی به فضای خالی ندارد و می توانید آن را در فریزر قرار دهید.

● انجماد لوبیا سبز

لوبیاهای جوان و ترد را انتخاب کنید. لوبیاهای نخ دار سفت بوده و مزه خوبی ندارند. برای منجمد کردن بعد از انتخاب لوبیا، ساقه آن ها را گرفته و به اندازه ۴-۲ سانتی متر خرد کنید، سپس شستشو نمایید و به مدت سه دقیقه داخل آب جوش قرار دهید. آن گاه لوبیاهای بریده شده گرم را در آب سرد غوطه ور کنید تا خنک شوند و سپس آبکشی، بسته بندی و منجمد کنید (به یاد داشته باشید؛ باید ۴-۲ سانتی متر فضای خالی در بسته وجود داشته باشد).

● انجماد چغندر

وقتی چغندر را تمیز می کنید به یاد داشته باشید؛ یک اینچ (حدود ۲.۵ سانتی متر) از بالای آن را باقی بگذارید. این عمل باعث می شود مایع قرمز رنگ چغندر حفظ شود. اگر این کار را انجام ندهید مایع قرمز رنگ چغندر خارج شده و هنگام پخت، سفید می شود. چغندرها را بعد از تمیز کردن و شستن به مدت ۲۵ دقیقه بپزید، سپس در آب سرد خنک کنید و پوست آن ها را جدا نمایید (در این پوست به راحتی جدا می شود). آن ها را به صورت دلخواه برش داده، بسته بندی و در فریزر قرار دهید. ۴-۲ سانت فضای اضافی را در بسته بندی مورد توجه قرار دهید.

● انجماد کلم بروکلی

ابتدا کلم بروکلی را شسته و سپس پوست ساقه های آن را بگیرید. برای جدا کردن حشرات ریز احتمالی موجود در این نوع کلم، باید آن را به مدت نیم ساعت در محلول حاوی ۵-۴ قاشق چای خوری نمک در یک لیتر آب، قرار داده، سپس آن را شسته و به مدت سه دقیقه در آب جوش غوطه ور کنید. آنگاه با آب سرد خنک نموده، آبکشی کرده، در ظرف قرار داده و برای انجماد در فریزر قرار دهید (نیاز به وجود فضای خالی در ظرف نمی باشد).

● انجماد کلم پیچ

برگ های بیرونی را جدا کرده و به صورت دلخواه برش دهید. آن ها را شسته و به مدت ۲ دقیقه در آب جوش حرارت دهید، آن گاه در آب سرد غوطه ور نمایید و آبکشی کنید با در نظر گرفتن ۴-۲ سانت فضای اضافی در بسته، آن ها را بسته بندی کنید کلم پیچ منجمد فقط برای استفاده در غذا مناسب است، نه برای سالاد.

● انجماد هویج

قسمت بالای هویج را ببرید، آن ها را شسته، بتراشید یا پوست بکنید. اگر هویج بزرگ است آن را به تکه های کوچک تر برش دهید. سپس هویجهای کوچک را به مدت پنج دقیقه و هویج های برش خوردن را به مدت ۲ دقیقه در آب جوش، غوطه ور نمایید. آن گاه با آب سرد خنک کنید، آبکشی، بسته بندی نموده و در فریزر قرار دهید (در هنگام بسته بندی به ۴-۲ سانت فضای خای توجه داشته باشید).

برای دانلود کلیک کنید

همیشه کیفیت ماده غذایی که در یخچال نگهداری می شود نسبت به ماده غذایی که تازه مصرف شود، کمی افت دارد اما اگر ماده غذایی در شرایط مناسب و در زمان پیشنهادی روی بسته آن نگهداری شود، طعم و خاصیت آن تغییر چندانی نخواهد داشت.
کیفیت با سلامت متفاوت است. غذایی باکیفیت پایین ممکن است سالم باشد مثل میوه ای که زیادی رسیده یا شیر پاستوریزه ای که ترش شده. برعکس، ممکن است ماده غذایی ناسالم ظاهر یا مزه مناسبی داشته باشد در حالی که شمارش میکروبی آن بالا باشد. مثلاً اگر مرغ پخته کنار مرغ خام قرار گرفته باشد و مقداری از آب مرغ خام به آن نفوذ کند، آلوده می شود چون ممکن است حاوی باکتری سالمونلا باشد. هدف شما در نگهداری مواد غذایی در خانه باید این باشد که کیفیت و سلامت مواد غذایی را توامان حفظ کنید.
حفظ کیفیت مواد غذایی به چند عامل بستگی دارد؛ کیفیت ماده غذایی خام، فرآیند تولید محصول غذایی، روش نگهداری ماده غذایی پیش از خرید و مدت نگهداری. معمولاً بهترین زمان مصرف که روی بسته های مواد غذایی نوشته می شود این عوامل را در نظر می گیرد. باکتری ها از طریق جابه جا شدن های بی دقت وارد مواد غذایی می شوند بنابراین همیشه دست ها، یخچال، فریزر و ظرفی که غذا در آن است را تمیز نگه دارید.

● انتخاب مواد غذایی

برای اطمینان از سلامتی ماده غذایی معمولاً روی بسته بندی آنها تاریخ هایی نوشته می شود. معمول ترین تاریخ هایی که روی بسته های مواد غذایی می نویسند اینها هستند:

▪ تاریخ مصرف:

این تاریخ نشان می دهد محصول پس از خرید تا چه موقع بهترین کیفیت خود را حفظ می کند.

▪ تاریخ انقضا:

این تاریخ آخرین روزی است که محصول باید خورده شود. تازگی ها تخم مرغ ها هم تاریخ انقضا دارند که باید به آن توجه بشود.

▪ تاریخ بسته بندی:

این تاریخ روی کنسروها و سایر مواد غذایی بسته بندی شده نشان می دهد فراوری چه روزی صورت گرفته است. البته از روی این تاریخ نمی توان فهمید بهترین زمان مصرف ماده غذایی چه موقع است.

▪ تاریخ فروش:

این تاریخ کمتر روی بسته بندی مواد غذایی ایرانی دیده می شود و نشان می دهد آخرین روز مناسب برای فروش آن ماده غذایی چه موقع است. پس از خرید مشتری تا زمان معمول برای نگهداری و خوردن آن وقت دارد. این تاریخ برای محصولات نان و شیرینی مناسب است.

برای دانلود کلیک کنید

انجماد یکی از روش های مناسب و متداول برای نگهداری موادغذایی به ویژه با منشأ دامی نظیر گوشت، ماهی، مرغ، میگو و غیره است. در بعضی موارد، تخم مرغ و لبنیات را نیز برای نگهداری طولانی تر می توان منجمد نمود.
انجماد غذا را استریلیزه (عاری از میکروب یا ضدعفونی) نمی کند بلکه سرمای زیاد فقط رشد میکروارگانیسم ها (ریزاندامگان) را متوقف کرده و سرعت تغییراتی که کیفیت موادغذایی را کاهش داده یا موجب فساد غذا می شوند را کند می کند. کیفیت و سلامت محصول نهایی به رعایت بهداشت در کلیه مراحل قبل و بعداز انجماد بستگی دارد. انجماد بر روی بافت، رنگ، میزان آب و طعم غذاها تاثیر می گذارد بنابراین باید از موادغذایی دارای کیفیت خوب برای انجماد استفاده نمود.
لازم است برای حفظ کیفیت موادغذایی منجمد شده موارد زیر را مورد توجه قرار دهید:
۱) موادغذایی را باید در پاکت های مخصوص فریزر قرار داده، کاملا هوای آن را تخلیه نموده و سپس به سرعت آن ها را در فریزر با دمای ۱۸- درجه سانتی گراد منجمد نمایید.
۲) مقدار زیاد موادغذایی را یکدفعه منجمد نکنید زیرا سرعت انجماد کاهش یافته و موجب تخریب بافت موادغذایی می شود. موادغذایی باید به میزانی باشد که طی ۲۴ ساعت منجمد شود؛ این مقدار معمولا ۱.۵- ۱- کیلوگرم غذا برای هر فوت مکعب فضای فریزر می باشد.
۳) وقتی غذا منجمد می شود آن را تا زمان مصرف در دمای فریزر نگهداری نمایید. حتی تغییرات جزئی دما موجب انجمادزدایی آهسته موادغذایی شده و بافت آن را تخریب می کند.
۴) موادغذایی منجمد نشده را روی موادغذایی منجمد قرار ندهید زیرا موجب انجماد زدایی مواد داخل فریزر می شوند.
۵) بسته های موادغذایی را به گونه ای در فریزر بچینید که هوا به راحتی در اطراف آن ها جریان یابد.
۶) موادغذایی با منشأ دامی برای رشد میکروارگانیسم های مولد بیماری بسیار آمادگی دارند بنابراین هنگام آماده سازی، بسته بندی و استفاده از آن ها باید بسیار دقت شود. هیچ وقت آن ها را بیش از دو ساعت در دمای اتاق قرار ندهید و در صورتی که موادغذایی را به صورت منجمد خریداری نموده اید حداکثر با فاصله یک ساعت از زمان خرید به فریزر منتقل نمایید. همچنین برای آماده سازی موادغذایی برای انجماد، از تمیزی سطوح و ابزار مورد استفاده اطمینان حاصل نمایید.
۷) موادغذایی منجمد را پس از انجمادزدایی سریعا مصرف نمایید و از انجماد و رفع انجماد مکرر آن ها خودداری نمایید.
۸) برای عملکرد بهتر فریزر، از وارد نمودن موادغذایی مرطوب بدون پوشش مناسب یا بسته هایی که سطح آن ها خیس می باشد به داخل فریزر خودداری نمایید.

● بسته بندی مناسب برای مواد غذایی:

قبل از آماده سازی غذا برای انجماد، لوازم بسته بندی را آماده نمایید. این مواد باید مقاوم در برابر رطوبت، بادوام و برای بسته بندی راحت باشند، همچنین در دماهای پایین حالت شکننده پیدا نکنند. پاکت های فریزر و کاغذهای آلومینیومی مناسب هستند ولی این کاغذها (فویل) براحتی پاره می شوند. اگر بتوانیم هوا را به میزان کافی خارج نماییم، ظروف مخصوص فریزر نیز مناسب هستند. فراموش نکنید که تمام مواد غذایی بسته بندی شده برای نگهداری در فریزر را برچسب بزنید.
▪ گوشت:
فقط گوشت با کیفیت را منجمد نمایید. گوشت های فرآوری شده برای مدت کوتاه تری قابل نگهداری هستند (۳-۱ماه).
الف) خنک کردن و رسیدن گوشت:
گوشت لاشه های تازه کشتار شده یا قطعات بزرگ گوشت باید طی ۲۴ ساعت به دمای کمتر از ۴ درجه سانتی گراد برسند تا فاسد و ترشیده نشوند. گوشت باید در دمای ۴-۰ درجه سانتی گراد خنک شود. احشا و اندرونه های دامی (جگر، دل) را می توان بلافاصله پس از خنک شدن بسته بندی و منجمد نمود. گوشت گوساله یا بره را بعد از گذشت ۲۴ ساعت از کشتار می توان به قطعات کوچک تقسیم نمود و پس از بسته بندی در فریزر منجمد نمود. گوشت تازه کشتار شده که از قصابی خریداری می شود پس از شستشو و نگهداری به مدت دست کم ۲۴ساعت در یخچال برای منجمد نمودن آماده است.

برای دانلود کلیک کنید

گوشت طیور و ماهیان غذاهای سالم، کم‌چرب و اقتصادی هستند. غذاهایی مانند مرغ، بوقلمون، ماهی و میگو و محصولات گوشتی می‌توانند عوامل انتقال‌دهنده باکتری‌های بیماری‌زا با منشاء غذایی باشند. پخت مناسب می‌تواند هرگونه باکتری مضر را که ممکن است در گوشت دام، طیور و ماهیان موجود باشد از بین ببرد. در بیشتر موارد، بیماری‌های ناشی از غذا به‌دلیل استعمال نامناسب و بی‌دقت از مواد غذایی در آشپزخانه ایجاد می‌شوند. آلودگی ثانویه یا انتقال باکتری از یک ماده غذایی به ماده غذایی دیگر، عامل مهمی در انتقال بیماری‌های با منشاء غذایی است. اما عملیات تبدیل و فرآوری مناسب غذا به کاهش مشکلات آلودگی ثانویه کمک می‌کند.

● ۲۰ فرمان

ـ وقتی گوشت قرمز و سفید را خریداری می‌کنید، اجازه ندهید که آب گوشت تازه روی دیگر مواد غذایی بچکد.
ـ بعد از خریداری، فوری گوشت قرمز، طیور و فرآورده‌‌های دریایی را به خانه برده و در یخچال یا فریزر قرار دهید.
ـ گوشت قرمز، طیور و فرآورده‌های دریایی را تنها در یخچال یا ماکروفر از حالت منجمد خارج کنید.
ـ گوشت قرمز، طیور و فرآورده‌های دریایی را قبل از پختن، در زیرآب سرد بشویید و اجازه ندهید که آب حاصل از شستشوی آنها روی مواد غذایی دیگر بپاشد.
ـ بخش‌های دارای استخوان نسبت به بخش‌های بی‌استخوان نیاز به حرارت بیشتری برای پخت دارند.
ـ گوشت بوقلمون نسبت به دیگر طیور نیاز به دمای بیشتری برای پخت دارد.
ـ هرگز گوشت را نیم‌پز رها نکنید
ـ بقیه گوشت قرمز، طیورو فرآورده‌های دریایی را بعد از سرو غذا، حداکثر تا دو ساعت در خارج یخچال نگه‌دارید.
ـ گوشت‌های خورشتی را در یخچال دو تا سه روز و در فریزر شش تا دوازده ماه نگه‌داری کنید.
ـ گوشت‌های چرخ‌کرده به‌دلیل احتمال آلودگی ثانویه و بار آلودگی میکروبی بیشتر، عمر ماندگاری کمتری دارند و می‌توان آنها را یک تا دو روز در یخچال و دو تاه سه ماه در فریزر نگه‌داری کرد.
ـ فرآورده‌های گوشتی مانند استیک و سوسیس به ترتیب در یخچال دو تا چهار و هفت تا ده روز و در فریزر شش تا نه و یک تا دو ماه قابل نگه‌داری هستند.
ـ گوشت و فرآورده‌های آن را در سردترین جای یخچال که دمایی در حدود ۵/۳ تا ۴ درجه سانتی‌گراد دارد قرار داده و بلافاصله در فریزر بگذارید. اگر قصد مصرف گوشت را در یکی دو روزآینده دارید نیازی به قرار دادن آن درفریزر نیست.
ـ گوشت های تازه تر زمان ماندگاری بیشتری دارند.
ـ گوشت‌های تازه بسته‌بندی شده در بسته‌های تحت خلاء یا وکیوم را حدود دو هفته می‌توان در یخچال نگه‌داری کرد.
ـ میگو را در یخچال می‌توان یک تا دو روز نگه‌داری کرد و در صورت قراردادن در فریزر می‌توان آن را تا ۲ ماه نگه‌داری کرد. حتما قبل از هر چیز سر میگو راجدا کنید و آن را همراه پوست در فریزر قرار دهید. میگوها را همراه با آب در ظروف مناسب برای مصرف یک وعده غذایی منجمد کنید.

برای دانلود کلیک کنید

مواد غذایی با منشأ دامی می‌تواند در اثر مبتلا بودن دام ذبح شده به هر کدام از عوامل بیماری‌زا به‌صورت اولیه یا ثانویه آلوده شود.
میزان انتشار بیماری بین افراد جامعه در مورد آلودگی ثانویه به‌مراتب بیشتر است که مواد غذایی آلوده به راحتی محیط آشپزخانه و ظروف را آلوده ساخته و انسان نیز می‌تواند با دست زدن به مواد غذایی آلوده آن را به سایر افراد و سایر مواد غذایی منتقل کند. علاوه بر آن، آب و فاضلاب، خوراک دام، جوندگان، حشرات، پرندگان، حیوانات وحشی و حیوانات اهلی نیز همگی در انتقال و انتشار عفونت‌های غذایی مؤثر است.
افراد مبتلا به بیماری‌های عفونی از جمله سالمونلا اغلب ظاهراً بهبود می‌یابند اما باکتری در روده، کیسه صفرا، کبد و حتی گاهی اوقات در کلیه‌ها موضع گرفته و به‌طور مداوم از طریق مدفوع و یا ادرار دفع می‌گردد. اینگونه افراد خطری بسیار جدی برای انسان‌ها و دام‌های سالم به شمار می‌روند و به همین علت است که ضرورت دارد کارکنان دامداری‌ها، مرغداری‌ها، کشتارگاه‌ها، صنایع بسته‌بندی مواد غذایی، رستوران‌ها و آشپزخانه‌ها به‌طور مرتب مورد آزمایش لازم قرار گیرند و از به‌کارگیری افراد آلوده به بیماری‌های اشاره شده به‌طور کلی جلوگیری به‌عمل آید.
در بین مواد غذایی گوشت، فرآورده‌های گوشتی و تخم‌مرغ همیشه درصد آلودگی‌شان بیشتر از سایر مواد غذایی است. گوشت چرخ‌کرده بیشترین خطر انتقال عفونت غذایی را دارد از آنجایی که ایجاد حرارت در مواد غذایی باعث از بین رفتن عوامل بیماری‌زا در آن می‌گردد لذا توصیه می‌شود که از مصرف غذاهای نپخته به‌ویژه تخم‌مرغ و فرآورده‌های آن در بیمارستان‌ها و خانه‌های سالمندان و کودکان زیر ۵ سال جداً خودداری شود.
تهیه خوراک سالم و بهداشتی برای دام و طیور، جلوگیری از ورود پرندگان، جوندگان به سالن‌های پرورش، کشتارگاه‌ها و صنایع بسته‌بندی مواد غذایی، رعایت بهداشت کارکنان، بهداشت آب و فاضلاب و دور ساختن مگس‌ها و سایر حشرات از مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی از مهم‌ترین مواردی هستند که می‌باید برای پیشگیری از شیوع بیماری‌های عفونی در نظر گرفته شوند.

●‌ مسمومیت‌های غذایی

مسمومیت‌های غذایی به دو شکل میکروبی و قارچی دیده می‌شود که در اثر سموم مترشحه از باکتری‌ها مانند کلستریدیوم بوتولینوم، اشریشیاکلی، شیگلا، باسیلیوس سرتوس و استافیلوکوک پاتوژن به وجود آمده و یا در اثر سموم مترشحه از قارچ‌ها (کپک و مخمر) مانند آفلاتوکسین و یا بکوتوکسین به وجود می‌آید.

برای دانلود کلیک کنید

برای حفظ سلامتی، غذایی که می خوریم، باید سالم و مغذی باشد. ما نمی توانیم تمام خطرات موجود را از بن ببریم ولی می توانیم آن ها را به حداقل برسانیم . ایمنی مواد غذایی، بیشتر از جهت آلودگی به باکتری ها و باقی مانده مواد شیمیایی مانند سموم دفع آفات نباتی، آنتی بیوتیک ها و هورمون ها مورد توجه است. در کشورهای بیوتکنولوژی نیز اهمیت زیادی پیدا کرده است.
تغییر در میزان و توزیع جمعیت، تنوع فرآورده های غذایی و تغییر شیوه زندگی در سال‌های اخیر منجر به ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی، نحوه انتخاب مواد غذایی و روش‌های آماده سازی غذا شده است. ما از غذاهای آماده مصرف، بیش تر از گذشته استفاده می کنیم و ترجیح می دهیم از روش های سریع تر آماده سازی غذا بهره‌مند شویم. مصرف کننده آگاه می تواند به وجود تحولات همه جانبه از تمام امکانات موجود استفاده کند، بدون آنکه سلامت خود را به مخاطره اندازد .
دولت، نقش عمده ای در تضمین کیفیت و حفظ ایمنی مواد غذایی دارد . این امر با وضع قوانین و مقررات ، تدوین استانداردها، تهیه راهنماها و دستورالعمل ها و هم چنین کنترل کیفیت فرآورده های غذایی امکان پذیر است. تولید کنندگان، توزیع کنندگان، فروشندگان مواد غذایی و مسئولان رستوران ها و غذاخوری ها با رعایت مقررات می توانند وضعیت موجود را بهبود بخشند، ولی به طور کلی، کنترل نهایی و حمایت از مصرف کننده با دولت است. از طرف دیگر، درصد بالایی از مسمومیت های غذایی در خانه رخ می دهد و ناشی از عدم رعایت نکات و دستورات ایمنی است. بنابراین برنامه ریزی برای آموزش همگانی نقش مهمی را در به حداقل رساندن بیماری های حاد و مزمن ناشی از مصرف غذاهای ناسالم ایفا می کند. جامعه علمی و دانشگاهی می تواند در این امر مهم موثر واقع شود.
برای تضمین ایمنی مواد غذایی باید شبکه ای متشکل از جامعه علمی ، دولت، صنعت و مصرف کنندگان ایجاد شود و فقط با برقراری ارتباط نزدیک و قوی بین اعضای این شبکه می توانیم بر خطرات ناشی از مواد غذایی پیروز شویم و شاهد حسن اجرای استانداردهای ایمنی مواد غذایی باشیم.
این مقاله حاوی نکاتی است که با رعایت آن ها هنگام انتخاب ، خرید جابه‌جا کردن، آماده سازی و پختن مواد غذایی تا حد زیادی از مسمومست غذایی جلوگیری می شود.

● مسئله ای برای همه

غذا خوردن باید لذت بخش باشد بنابراین برای جلوگیری از بروز مسمومیت های غذایی که به وسیله باکتری های مضر ایجاد می شود باید مواد غذایی به طور صحیح، نگه‌داری و محافظت شوند. به علاوه به منظور حفظ ایمنی مواد غذایی باید قوانینی را برای نظارت بر فعالیت کارخانه های مواد غذایی، فروشگاه‌ها و رستوران ها وضع شود و مواد زیر مورد توجه قرار گیرد :
▪ سرد نگه داشتن اجباری بسیاری از مواد غذایی ( مانند گوشت، ماهی و لبنیات ) برای کاهش سرعت تکثیر باکتری‌ها .
▪ اعمال فشار بر کارخانه های مواد غذایی، فروشگاه‌ها و رستوران‌هایی که مواد غذایی را به اندازه کافی، خنک یا پاکیزه نگه‌داری نمی کنند.
▪ ذکر تاریخ مصرف برای مواد غذایی فاسد شدنی .
پس از خرید مواد غذایی باید مراقب باشید تا مسمومیت غذایی رخ ندهد. از هنگام انتخاب مواد غذایی در فروشگاه تا نگه داری و پخت آن ها کارهای زیادی باید انجام شود.

● خرید مواد غذایی

▪ تاریخ مصرف را کنترل کنید. تاریخ مصرف در روی بسته مواد غذایی فاسد شدنی ذکر می شود و مدت زمانی را که ماده غذایی ، قابل خوردن است، مشخص می کند .
▪ شما نمی توانید از ظاهر یا بوی غذا از سالم بودن آن مطمئن شوید.
▪ اگر ماده غذایی قبل از انقضای تاریخ مصرف، خورده و یا منجمد نشود( در صورتی که قابل انجماد باشد) آن را دور بریزید .
▪ برچسب روی بسته بندی بعضی از مواد غذایی دستوراتی است که اگر به آن ها عمل نشود، مواد غذایی را نمی توان حتی تا زمان تاریخ مصرف هم به خوبی محافظت کرد. فروش مواد غذایی پس از انقضای تاریخ مصرف غیر قانونی است.
▪ در مورد تخم مرغ باید عبارت « بهتر است تا قبل از تاریخ … مصرف شود» روی بسته بندی آن ذکر شود.
▪ در خرید از فروشگاه‌هایی که در آن‌ها بهداشت به طور کامل رعایت نمی شود، بیش تر دقت کنید.
▪ در مورد غذاهایی که در یخچال یا فریزر نگه داری می شوند، باید دقت کرد که بیش از حد انباشته نشوند تا سرمای کافی به تمام بسته ها برسد.
▪ از خرید بسته های آسیب دیده اجتناب کنید.
▪ از فروشگاه‌هایی که گوشت خام و پخته را جدا از هم نگه داری نمی کنند، خرید نکنید.
▪ فروشنده باید پس از جا به جا کردن مواد غذایی خام، دست های خود را کاملاً بشوید و سپس به غذاهای پخته دست بزند.
▪ سعی کنید غذاهای سرد یا منجمد شده را آخر از همه خریداری کنید .

● حمل مواد غذایی به خانه

▪ تکه های مرغ و گوشت خام را به طور کامل و جداگانه بسته بندی کنید، به ترتیبی که نتوانند با مواد غذایی دیگر تماس داشته باشند.
▪ مواد غذایی خام را جدا از غذاهای آماده مصرف، بسته بندی کنید.
▪ مواد غذایی سرد یا منجمد شده را با هم و ترجیحاً در یک محفظه خنک قرار دهید و هر چه سریعتر آن ها را به یخچال یا فریزر منتقل کنید . قرار دادن چنین موادی در محل کار یا اتومبیل گرم و یا حتی حمل آن ها به مدت یک ساعت در طی خرید، می تواند دمای آن‌ها را افزایش دهد و باعث ازدیاد تعداد باکتری ها شود.
▪ اگر مواد غذایی سرد شده را نمی توانید به سرعت به خانه منتقل کنید، یک محفظه عایق ( یخدان) به شما کمک می کند تا آن ها را در دمای مناسب نگه داری کنید. اگر با اتومبیل خرید می کنید ، کشیدن یک پتوی تمیز روی بسته های مواد غذایی سرد منجمد شده به طور موقت به عایق کردن آن ها کمک می کند.

● نگه داری مواد غذایی در خانه

▪ به منظور جلوگیری از تکثیر باکتری هایی که مسمومیت غذایی ایجاد می کنند، دمای سردترین قسمت یخچال را بین صفر تا پنج درجه سانتی‌گراد تنظیم کنید. برای کنترل درجه حرارت از دماسنج یخچال استفاده کنید. فساد شدنی ترین مواد غذایی را در سردترین قسمت یخچال قرار دهید .
▪ برای آن که یخچال در تمام اوقات سرد باقی بماند، از پر کردن بیش از حد بپرهیزید.
در یخچال را طولانی تر از مدت لازم باز نگه ندارید. ذوب کردن یخ یخچال به طور منظم موجب خنک نگه داشتن آن و کاهش مصرف برق خواهد شد.
▪ گوشت خام و غذاهایی را که از حالت انجماد خارج می شوند باید در ظروف دردار نگه‌داری کنید با این کار، تراوش حاصل از آن ها باعث آلودگی سایر مواد غذایی نمی شود.
▪ اگر از گوشت خام یا غذایی که از حالت انجماد درآمده، مایعی تراوش می شود، آنها را در طبقه ای پایین تر از ماده غذایی پخته شده ( که حتماً در پوش محافظ دارد) نگه داری کنید. هم چنین باید از وارد شدن مایع تراوش شده به داخل سبزی و سالاد جلوگیری کرد.
▪ در صورت امکان، هنگامی فریزر را خاموش و برفک زدایی کنید که ذخیره مواد غذایی داخل آن کم باشد. قبل از این کار ، ترتیبی بدهید تا مواد غذایی داخل فریزر را سرد نگه دارید. برای مثال : استفاده از فریزر همسایه یا جعبه های عایق یا پیچیدن مواد غذایی منجمد در تعداد زیادی روزنامه یا پتوی تمیز به سرد نگه داشتند مواد غذایی منجمد برای مدت کوتاهی کمک خواهد کرد.

برای دانلود کلیک کنید

فریز کردن هر چند باعث سهولت تهیه غذا بویژه برای افراد کارمند شده و تنوع غذایی را نیز به همراه دارد، اما متخصصان تغذیه تأکید می کنند تا حد امکان مواد غذایی تازه جایگزین مواد غذایی فریزری شود؛ اما می توان با رعایت اصول صحیح فریز کردن موادغذایی، کیفیت مواد غذایی را حفظ کرد تا با آسودگی بیشتری ازاین مواد استفاده کرد.
آنچه در پی می آید بررسی اصول صحیح فریز کردن مواد غذایی، میوه ها و سبزیها است تا با نیم نگاهی به این توصیه ها تغذیه بهتر داشته باشیم.
بسته بندی و شرایط آن مواد غذایی پیش از فریز شدن نیاز به بسته بندی مناسب دارند تا عطر و طعم، رطوبت، رنگ طبیعی و ارزش غذایی خود را از دست نداده و سرمای فریزر و خشکی محیط آن باعث خراب شدن مواد غذایی نشود. انتخاب نوع بسته بندی در گام نخست بستگی به نوع ماده غذایی و در مرحله بعد به سلیقه و میل شخصی بستگی دارد.
از سوی دیگر لازم است تا پیش از بسته بندی میزان نیاز در هر بار مصرف مشخص شود؛چرا که بسته غذایی که از فریزر خارج می شود نباید مجدداً به فریزر بازگردد چون با هربار خارج شدن مواد غذایی از حالت یخ زدگی اندکی از ارزش تغذیه ای آن کاسته می شود.
● به طور کلی بسته بندی انتخابی باید شرایطی به این شرح داشته باشد:
▪ مقاوم به خروج رطوبت مواد غذایی (حفظ رطوبت طبیعی موادغذایی داخل بسته)
▪ با دوام و مقاوم به نشتی مواد از داخل بسته به بیرون
▪ مقاوم به ترک و شکستگی در مقابل دمای ۱۸- درجه سانتیگراد فریزر
▪ مقاوم به نفوذ چربی، روغن و مقاوم به نفوذ بو از محیط فریزر به داخل بسته
▪ حفظ بو و عطر و طعم موادغذایی و مقاوم به نفوذ بو از محیط فریزر به داخل بسته
▪ استاندارد بودن موادی که ظرف یا کیسه نایلون بسته بندی از آن تهیه شده است؛ به طوری که ترکیبات شیمیایی بسته بندی به داخل مواد غذایی نفوذ نکند.
در منازل دونوع بسته بندی برای فریز کردن مواد غذایی استفاده می شود که شامل انواع ظروف در دار از جنس های مختلف چون پلاستیک و فلز (نوع شیشه ای کمتر متداول است) و بسته بندی با کیسه نایلون یا پلاستیک های زیپ دار ویژه بسته بندی.
● ظروف بسته بندی:
ظروف بسته بندی معمولاً پلاستیکی، فلزی یا شیشه ای بوده و در اندازه های مختلف برای بسته بندی موادغذایی با درصد آب بالا یا مواد غذایی چون میوه و سبزی کاربرد دارند.
سطح صاف کف و دیواره های ظروف، خارج کردن موادغذایی از ظرف و استفاده از موادغذایی را آسان می کند، به اضافه اینکه می توان بارها و بارها از این ظروف استفاده کرد.
ظروف شیشه ای معمولی در دمای فریزر به سرعت می شکند، اما ظروف شیشه ای ویژه فریز کردن موادغذایی به دمای پایین مقاوم هستند.
اغلب این ظروف دهان گشادند، اما انواع دیگر آن نیز متداول است. دهانه گشاد این ظروف برداشت موادغذایی از آنها را آسان می کند؛ آنچه درباره ظروف شیشه باید لحاظ شود، توجه به فضای خالی بالای ظرف یا، فاصله بین سطح ماده غذایی تا در ظرف است تا پس از انبساط مواد غذایی در اثر یخ زدن، ظرف نشکند، به ویژه درباره مایعات که انبساط آنها بیشتر بوده و امکان آسیب به ظروف بسته بندی بیشتر است.
اما درباره ظروف پلاستیکی باید مقاومت ظرف به دمای پایین در نظر گرفته شود، چرا که بسیاری از ظروف پلاستیکی در اثر سرما ترک برداشته یا می شکنند.
متخصصان تغذیه بهترین ظروف بسته بندی را ظروف شیشه ای می دانند، چرا که این ظروف ترکیبات شیمیایی ندارند که با مواد غذایی داخل ظرف واکنش نشان بدهند.
کیسه های نایلونی و کیسه های پلاستیکی زیپ دار: بسته بندی موادغذایی با کیسه های نایلونی از متداول ترین شیوه های بسته بندی موادغذایی به ویژه در منازل است و پس از آن استفاده از کیسه های پلاستیکی زیپ دار رایج است.
استفاده از کیسه نایلون به جهت قیمت پایین و عدم نیاز به شست و شوی مجدد چون ظروف شیشه ای یا پلاستیکی برای استفاده مجدد باید شسته شوند و امکان استفاده از فضای بیشتر به جهت امکان چیدن کیسه های روی هم بسیار رایج است.
اما آنچه در این نوع بسته بندی بسیار مهم است توجه به مقاومت کیسه ها در مقابل نشتی، سرما، پاره شدن یا باز شدن درز کیسه ها در اثر سرمای فریزر و مقاومت به نفوذ یا خروج عطر و طعم، بو و رطوبت طبیعی مواد غذایی است که بی شک با انتخاب کیسه نایلون مناسب می توان به خوبی از ماده غذایی بسته بندی شده محافظت کرد.
به تازگی در بعضی از کشورها از کاغذهای چند لایه برای بسته بندی استفاده می کنند. این کاغذها ازچند لایه شامل یک لایه کاغذ ، یک لایه فویل آلومینیومی، گلایسین، سلفون و یک لایه کاغذ استرچ _ قابل ارتجاع _ تشکیل شده اند که برای بسته بندی مواد غذایی چون انواع میوه، سبزی، گوشت استفاده می شوند. این نوع کاغذها می توانند به خوبی ماده غذایی را محافظت کنند.

برای دانلود کلیک کنید

ساعت STORM بر خلاف ساير ساعت هاي موجود ، نه يك ساعت عقربه اي است و نه يك ساعت كامپيوتري!
همانطور كه در تصوير مشاهده ميكنيد اين ساعت با ظاهري متفاوت و مدرن به بازار ارائه شده است. صفحه اين ساعت در حالت عادي خاموش بوده و زماني كه شما دكمه آن را لمس كنيد تمام چراغ هاي ساعت با يك رقص نور خارق العاده روشن شده و ساعت براي شما نمايش داده خواهد شد كه مطمئنا ديگران را حيرت زده خواهد كرد.
از ديگر خصوصيات اين ساعت دارا بودن تقويم مي باشد. همچنين بند اين ساعت تمام استيل بوده و داراي يك سال گارانتي تعويض مي باشد.  

همراه با كتاب راهنماي نگهداري زيورالات بعنوان هديه