یکی از مهم ترین عوامل شکل دهنده هنر ایران، ارتباط بسیار نزدیک بین هنر و آداب معنوی بر گرفته از مذهب می باشد. به عبارت دیگر، یکی از شاخصه های مهم هنر ایرانی، نگاه معنوی هنر مند در اثر هنری خویش است. این نگاه معنوی همواره در طول تاریخ هنر ایران با صورت های گوناگون نمایان گردیده است. تذهیب، تشعیر، مینیاتور، گل و مرغ،طراحی فرش، کاشی و سرامیک و … نمونه هایی از این هنر هاست.

تذهیب، یا همان آرایه بندی یا کتاب آرایی است یا به عبارتی به زرگرفتن، طلا کاری، طلا اندود کردن و زر اندود کردن نیز اطلاق می شود. هر گاه هنرمندی با استفاده از رنگ های جسمی مثل گواش یا رنگ های روحی مانند آبرنگ شفاف، مجموعه ای از طرح های اسلیمی همچون درخت، گل و غنچه یا برگ ها را در حواشی کتاب های مذهبی، مرقعات تاریخی یا قطعات خوشنویسی به نمایش گذارد تذهیب کاری یا کتاب آرایی کرده است. پیشینه هنر تذهب در ایران به دوره ساسانی بر می گردد.

تشعیر هم نوعی از تذهیب است که طرح آن گرفت و گیر یا جنگ حیوانات است. این حیوانات خواه پرنده باشند، خواه دو غزال یا دو حیوان درنده، فرق نمی کند. اما خطوط تشکیل دهند در این نقش ها بسیار ظریف تر از قبلی و با تارو مویی از گربه یا سنجاب یا سمور اجرا می شود. این روش هم مطلاست یا الوان.

مینیاتور در لغت به معنی کوچکتر نشان دادن است. شیوه های نقاشی مینیاتور در ایران بسیار متنوع است. هر یک از استادان معروف، تغییراتی در روش و شیوه هایی که از قبل از خود متداول بوده وارد نموده اند. این روش ها را در طراحی می توان به طور کلی به سه دسته تقسیم کرد:

۱) طراحی رنگی: در این طرح ها، در بعضی از قسمت ها رنگ به کار رفته است. در این شیوه از رنگ طلایی حتماً استفاده شده است. زمینه ی طرح به حال خود باقی می ماند قسمت های مختصری که رنگی است، از رنگهای جسمی و روحی همراه با هم استفاده شده. ولی اکثر کار با خطوط قلم مو طراحی شده است. طرح های رنگی بیشتر در دوره ی صفوی، در آثار رضا عباسی متداول گردید.

۲) طرح های بدونه رنگ: با قلم مو و رنگ سیاه روی زمینه های روشن کار می شود. گاهی هم بجای رنگ مشکی از رنگهای تیره مثل قهوه ای، قرمز و آبی استفاده شده است.

۳) طراحی سفید قلم: طرح هایی که با قلم ومو و رنگ سفید، روی کاغذ یا صفحه تیره رنگ کار شده است.

و اما امروز…….

برای گذر از عصر اطلاعات و ورود به دنیای آینده میبایستی توانمند، خلاق، ارتباط گر و مسلط به فناوریهای جدید بود. شبکه اینترنت که ریشه های گسترده فناوری اطلاعت را تشکیل می دهد با سرعتی شگفت انگیز به پیش می رود و هر نقطه از کره ی زمین را تحت سیطره خود در می آورد. هنرمند امروز نیاز مند اینترنت است تا به کمک آن بتواند تجربیات جدیدی کست کند و آن را به دیگران منتقل کند. ذهن هنرمند در فضایی آرام بخش و با آزادی سیر می کند، کاوش نماید و ایده های جدیدی کشف کند که تجربه نشده است.

تجسم نمادین خورشید (شمسه) جایگاه مهمی را در هنر ایران به خود اختصاص داده و در دوران متعادی مورد توجه هنرمندان قرار گرفته است. امروز با استفاده از فناوری های جدید به جای کسیدن یه قسمت کوچکی از طرح(برای مثال واگیره یا برگدان) طراحی می شود. سپس به وسیله نرم افزارهایی مثل فتوشاپ رنگ آمیزی شده کامل می شود. به این ترتیب به کاربران این اجازه داده می شود که بتواند در فضای مجازی طر تکمیلی خود را مشاهده کرده و در صورت تمایل تصحیح نماید.